Lánareglur

Sjóðfélagar eiga lánsrétt hjá sjóðnum að uppfylltum almennum skilyrðum, m.a. um veð og greiðslumat.

1. Lánsréttur

Lánsrétt eiga sjóðfélagar sem hafa greitt iðgjöld til sjóðsins að uppfylltum öðrum skilyrðum lánareglna. Sjóðfélagalán eru fasteignaveðlán sem veitt eru á grundvelli laga um fasteignalán til neytenda nr. 118/2016. Að jafnaði eru ekki veitt lán til einstaklinga með veði í fleiri en tveimur fasteignum. 

2. Vaxtakjör og verðtrygging

2.1. Verðtryggð lán

2.1.1. Lán með föstum vöxtum  

Stjórn sjóðsins tekur ákvörðun um fasta verðtryggða vexti. Fastir vextir taka ekki breytingum á lánstíma lánsins.

Lántaki getur valið milli láns með jöfnum greiðslum (annuitet) og láns með jöfnum afborgunum.

2.1.2. Lán með breytilegum vöxtum

Vextir lána með breytilegum vöxtum taka breytingum 15. hvers mánaðar og eru 0,75% hærri en meðalávöxtun í síðasta mánuði á flokki íbúðabréfa (HFF150434) skráður í kauphöll Nasdaq OMX.
Stjórn er heimilt að breyta viðmiðum varðandi ákvörðun vaxta verðtryggðra lána með breytilegum vöxtum. Í stað þess að miða við flokk íbúðabréfa (nú HFF150434) er heimilt að miða við aðra þætti sem geta haft áhrif á kjör fasteignaveðlána svo sem vexti ákvarðaða af Seðlabanka Íslands, innlánsvexti, ávöxtunarkröfu á ríkisskuldabréfum á markaði, sögulega og vænta verðbólgu, vaxtakjör á markaði fyrir sambærileg lán og áhættumat sjóðsins.
Lán með breytilegum vöxtum eru með jöfnum afborgunum.

2.1.3.

Lán er bundið vísitölu neysluverðs til verðtryggingar sem Hagstofa Íslands reiknar mánaðarlega samkvæmt gildandi lögum og birtir í Lögbirtingablaði.

2.2. Óverðtryggð lán

2.2.1. Ákvörðun vaxta

Stjórn tekur ákvörðun um vexti og breytingar á þeim.

Vextir á nýjum óverðtryggðum lánum skulu breytast á þriggja mánaða fresti frá og með 15. október 2015 að telja, nema stjórn ákveði annað. Við ákvörðun vaxta og vaxtabreytinga er miðað við að vextir séu 1,0% hærri en meðalávöxtunarkrafa síðustu þriggja almanaksmánaða á óverðtryggðum ríkisskuldabréfum á markaði, nú flokkur RIKB 31 0124, vegin eftir fjárhæð viðskipta hvers mánaðar.
Stjórn áskilur sér rétt til að miða við annað viðmiðunartímabil, sem og að líta til annarra viðmiða eins og vaxta ákvarðaða af Seðlabanka Íslands, ávöxtunarkröfu á ríkisskuldabréfum á markaði, sögulegrar og væntrar verðbólgu, vaxtakjara á markaði fyrir sambærileg lán sem og áhættumats sjóðsins.

2.2.2. Jafnar afborganir eða jafnar greiðslur

Lántaki getur valið milli láns með jöfnum greiðslum (annuitet) og láns með jöfnum afborgunum.

2.2.3. Endurákvörðun vaxta af veittum lánum

Vextir óverðtryggðra lána eru við lánveitingu festir til 36 mánaða í senn. Að 36 mánaða tímabili liðnu, frá fyrsta gjalddaga skuldabréfs að telja, eru ákvarðaðir nýir vextir með sama hætti og af nýjum lánum á þeim tíma (endurákvörðunardagur vaxta). Endurákvarðaðir vextir taka gildi á næsta gjalddaga eftir endurákvörðunardag vaxta. Gilda þeir til næstu 36 mánaða frá endurákvörðunardegi að telja og endurákvarðast svo áfram á 36 mánaða fresti út lánstímann, með sama hætti og að framan greinir.
Stjórn getur ákvarðað breytingar á fyrirkomulagi þessu og skal það þá tilkynnt skuldara bréflega (stílað á lögheimili viðtakanda), með tilkynningu inn á persónugreinanlegt vefsvæði hjá sjóðnum, eða með öðrum viðurkenndum hætti.
Innan 30 daga áður en vaxtabreyting á sér stað, þ.e. á 36 mánaða fresti, er lántaka heimilt að breyta láninu í verðtryggt lán, án lántökugjalds, enda séu verðtryggð lán í boði hjá sjóðnum á þeim tíma.

2.3.      

Gildandi vextir á hverjum tíma eru birtir á vef lífeyrissjóðsins.

3. Lánsfjárhæð og mat á greiðslugetu

3.1.     

Lágmarksfjárhæð láns er kr. 1.000.000. Hámarksfjárhæð sjóðfélagaláns til einstaklings, hjóna eða sambúðarmaka er kr. 50.000.000.

3.2.      

Hámarksfjárhæð tekur einnig mið af veðrými, sbr. gr. 5.2. og mati á lánshæfi og greiðslugetu umsækjanda, sbr. gr. 3.3.

3.3.      

Lífeyrissjóðurinn metur umsókn um lán á grundvelli lánshæfis- og greiðslumats samkvæmt lögum um fasteignalán til neytenda, gildandi reglugerða og reglna sjóðsins. Niðurstaða þess mats getur eftir atvikum leitt til þess að umsókn sé hafnað eða samþykki veitt fyrir lægri fjárhæð en sótt er um.

Ef veðsetning fasteignar fer yfir 60% áskilur lífeyrissjóðurinn sér rétt til að gera ríkari kröfur um gæði veðs sem og lánshæfis- og greiðslumats. Á grundvelli þess getur komið til þess að hámarkslánsfjárhæð verði lækkuð eða lánsumsókn hafnað. Sama gildir, jafnvel þó veðsetningarhlutfall sé lægra, ef önnur atriði sem lúta að hagsmunum lífeyrissjóðsins sem lánveitanda, mæla með því að lánsfjárhæð sé lækkuð eða lánsumsókn hafnað.

4. Lánstími

4.1.     

Lánstími er 5 til 40 ár að vali lántaka.

4.2.      

Gjalddagar eru 4 eða 12 á ári.

4.3.      

Heimilt er að greiða lán upp að hluta eða öllu leyti án uppgreiðslugjalds.

4.4.

Greiða skal lán út innan tveggja mánaða frá því að skuldabréf er tilbúið til undirskriftar. Heimilt er að víkja frá tímamörkum ef sérstök atvik mæla með því.

5. Veðtrygging

5.1.      

Lánað er gegn fasteignaveði í íbúðarhúsnæði í eigu umsækjanda/lántaka.
Ef íbúðarhúsnæðið sem setja á til veðtryggingar láni er jafnframt að hluta eða að öllu leyti í eigu maka sjóðfélaga, sambúðarmaka eða einstaklings, sem umsækjandi er í staðfestri samvist með, er áskilið að viðkomandi eigandi verði meðlántaki að umbeðnu láni.

5.2.      

Áhvílandi uppreiknaðar veðskuldir að viðbættu láni sjóðsins, mega við lánveitingu ekki vera umfram 70% af verðmæti veðs eins og það er tilgreint í grein þessari. Ef veðsetning vegna lántöku eða veðflutnings lána hjá sjóðnum er umfram 65% er almennt gerður áskilnaður um að veðsetning til þriðja aðila (annars en Lífeyrissjóðs verzlunarmanna) nemi ekki hærra hlutfalli en 20% af metnu virði veðsins. Veðsetning skal reiknuð út frá söluverði samkvæmt kaupsamningi þegar um lánveitingu í tengslum við fasteignaviðskipti er að ræða. Annars skal miða við gildandi fasteignamat. Við sérstakar aðstæður eftir mati lífeyrissjóðsins er heimilt að miða veðsetningu við verðmat samkvæmt mati löggilts fasteignasala eða annars sérfróðs aðila. Lífeyrissjóðurinn áskilur sér rétt til að tilnefna matsaðila. Þá getur sjóðurinn lagt mat á forsendur verðmats og lækkað það í varúðarskyni.

6. Kostnaður lántaka við lántöku

Lántökugjald er 55.000 kr. og er dregið af andvirði lánsins við útborgun.
Þinglýsingargjald og eftir atvikum önnur opinber gjöld.
Veðbókarvottorð.
Kostnaður vegna verðmats ef við á.
Kostnaður við lánshæfismat og greiðslumat ásamt sendingarkostnaði, ef við á.

7. Lánsumsókn og fylgigögn

7.1.    

Lánsumsókn skal skilað á þar til gerðu eyðublaði.

7.2.   

Eftirtalin gögn skulu fylgja lánsumsókn eftir því sem við á:

  • Staðfest afrit af síðasta skattframtali.

  • Staðgreiðsluyfirlit frá ríkisskattstjóra a.m.k. fyrir síðustu 6 mánuði.

  • Staðfestingu á tekjum síðustu þriggja mánaða, s.s. afrit af launaseðlum, skilagrein vegna staðgreiðslu reiknaðs endurgjalds ef um sjálfstæða atvinnurekendur er að ræða, fjármagnstekjur svo sem húsaleigutekjur og skilagrein vegna staðgreiðslu af föstum bótagreiðslum. Ef staðfesting á launum liggur ekki fyrir skal leggja fram fullnægjandi skýringar um afkomu, samanber tekjustofnsupplýsingar í skattframtali.

  • Ef um skilnað er að ræða þarf fjárskipta og skilnaðarsamning staðfestan af sýslumanni.

  • Staðfestingar á eftirstöðvum og greiðslubyrði allra skulda. Ef greiða á upp lán þarf einnig að fylgja með uppgreiðsluverðmæti lánsins ásamt uppgreiðslukostnaði ef við á.

  • Staðfestingar á föstum greiðslum, s.s. vegna meðlags- og lífeyrisgreiðslna.

  • Matsverð fasteigna í eigu umsækjanda eða fasteigna sem hann hyggst kaupa, t.d. fasteignamat Þjóðskrár Íslands eða kauptilboð/gagntilboð/kaupsamning.
  • Afrit af þinglýstum kaupsamningi hafi eignin skipt um eigendur á síðustu þremur árum.
  • Vottorði um smíðatryggingu sé eign í smíðum. Fasteign telst einungis veðhæf ef hún er skráð á byggingarstig 4 eða hærra og smíða-/brunatrygging frá tryggingarfélagi er lagt fram.
  • Veðbókarvottorð stimplað af sýslumanni vegna fasteigna í eigu umsækjanda (veðbandayfirlit jafngildir ekki veðbókarvottorði).
  • Afrit af tryggingarbréfum sem hvíla á eigninni (ef við á).
  • Upplýsingar um húsaleigugreiðslur (ef við á).
  • Upplýsingar um ábyrgðarskuldbindingar (ef við á).
  • Annarra gagna sem varpað geta ljósi á fjárhagsstöðu umsækjanda.

7.3.      

Lífeyrissjóðurinn áskilur sér rétt til að kalla eftir frekari gögnum.


8.  Upplýsingar til umsækjanda/lántaka áður en lán er frágengið

Áður en gengið er frá lánveitingu afhendir lífeyrissjóðurinn umsækjanda/lántaka upplýsingar á sérstöku formi til þess að hann geti tekið upplýsta ákvörðun um lántökuna, sbr. 13. gr. laga um fasteignalán til neytenda.
Lífeyrissjóðurinn afhendir umsækjanda/lántaka einnig upplýsingar um sögulega þróun verðlags og vaxta og áhrif þeirra þátta á breytingar á höfuðstól og greiðslubyrði sbr. 25. gr. sömu laga.

9. Gildistaka

Reglur þessar koma í stað eldri lánareglna og gilda frá undirskrift þeirra.

Ákvæði til bráðabirgða:

Fram til apríl 2012 var skilyrði fyrir föstum vöxtum á sjóðfélagalán að lán væri tryggt með veði á 1. veðrétti sbr. þágildandi grein 2.1. Þar sem fallið hefur verið frá kröfu um 1. veðrétt til tryggingar lána með föstum vöxtum er ekki lengur skilyrði fyrir veðflutningi slíkra lána að þau séu tryggð með veði á 1. veðrétti enda standist ný veðtrygging ákvæði lánareglna sjóðsins og mat sjóðsins að öðru leyti. Við veðflutning, eða breytingu á veðrétti, er ekki heimilt að breyta úr föstum vöxtum í breytilega vexti.