Ágreiningur um gjaldmiðlavarnir falinn lögmönnum

27. jan. 2012

Stjórn Lífeyrissjóðs verzlunarmanna fól í dag lögmönnum hagsmunagæslu vegna ágreinings við slitastjórnir Glitnis banka hf. annars vegar og Kaupþings banka hf. hins vegar vegna uppgjörs gjaldmiðlavarnarsamninga. Þrátt fyrir að í rúm þrjú ár hafi verið leitað samkomulags um lausn þessa ágreinings hefur ekki tekist að ná niðurstöðu. Allra leiða verður leitað, með eða án atbeina dómstóla, til að tryggja best hagsmuni sjóðfélaga.

Hér á eftir er fréttatilkynning sem stjórnin ákvað að senda út að loknum fundi í dag:

Fyrir fall viðskiptabankanna gerði Lífeyrissjóður verzlunarmanna  gjaldmiðlavarnarsamninga við Kaupþing banka hf. og Glitni banka hf. Um var að ræða tvíhliða samninga sem ættlaðir voru  til að takmarka gjaldmiðlaáhættu sjóðsins. Lífeyrissjóðurinn  hafði nýtt slíka samninga í nokkur ár fyrir fall bankanna í þeim tilgangi að jafna sveiflur í ávöxtun erlendra eigna sem voru rúmur þriðjungur af eignum sjóðsins á sama tíma og allar skuldbindingar sjóðsins eru verðtryggðar í íslenskum krónum.

Standast ekki lög

Slitastjórnir hinna föllnu banka hafa hvor um sig krafið lífeyrissjóðinn um greiðslur sem þær ætla að sjóðurinn skuldi hinum föllnu bönkum vegna uppgjörs samninganna. Lífeyrissjóðurinn telur að þær kröfur standist ekki lög. Það byggir m.a. á því að allar forsendur fyrir gerð samninganna hafi brostið við þrot bankanna og algjör markaðsbrestur hafi orðið á innlendum gjaldmiðlamarkaði sem m.a. megi rekja til hegðunar hinna föllnu banka á gjaldeyrismarkaði.

Um var að ræða tvíhliða samninga þar sem vangeta bankanna varð algjör til að standa við sínar skuldbindingar eigi síðar en við fall fyrsta viðskiptabankans 7. október 2008. Þá hafa verið færð efnisleg rök fyrir því að ákveðnir stjórnendur hinna föllnu banka hafi hagað sér með þeim hætti að allar líkur séu til þess að þeir hafi skaðað hagsmuni lífeyrissjóðsins með ólögmætum hætti. Þannig hafi framganga þessara aðila á verðbréfamarkaði og gjaldeyrismarkaði orðið til þess að veikja krónuna með óforsvaranlegum hætti.

Ekki réttmætar kröfur

Margt af þessu hefur þegar komið fram í opinberum gögnum og umfjöllun. Þar má m.a. nefna stefnu slitastjórnar Glitnis banka hf. á hendur fyrrum stjórnendum bankans og umfjöllun í skýrslu rannsóknarnefndar Alþingis. Þá er margt sem bendir til þess að reyna muni á þessi álitamál í boðuðum ákærum sérstaks saksóknara. Lífeyrissjóður verzlunarmanna hefur látið vinna greiningu á þróun gjaldeyrismarkaðar misserin fyrir hrun bankanna sem og lögfræðilega greiningu á þeim lagalegu atriðum sem þar koma til skoðunar. Niðurstaða þeirrar greiningar er eindregið sú að fjárkröfur slitastjórna Glitnis banka hf. og Kaupþings banka hf. séu ekki réttmætar og njóti ekki lagastoðar.

Málshöfðun undirbúin

Stjórn Lífeyrissjóðs verzlunarmanna ákvað því í dag að fela hæstaréttarlögmönnunum Helga Birgissyni og Ólafi Erni Svanssyni að gæta hagsmuna sjóðsins gagnvart slitastjórnum Glitnis banka hf. annars vegar og Kaupþings banka hf. hins vegar varðandi uppgjör gjaldmiðlavarnarsamninga. Þegar hefur verið hafinn undirbúningur að höfðun máls fyrir dómstólum til að afla nauðsynlegra gagna til lögfullrar sönnunar á þeim rökstudda grun stjórnar sjóðsins að forsvarsmenn hinna föllnu banka hafi hagað ráðum sínum með þeim hætti að það hafi valdið sjóðnum fjárhagstjóni. Sú háttsemi hafi jafnframt leitt til þess að slitastjórnum hinna föllnu banka sé ekki stætt að fara fram með fjárkröfur á hendur sjóðnum með þeim hætti sem gert hefur verið. Þá verði jafnframt metnir möguleikar þess að sækja bætur á hendur þeim aðilum sem kunna að hafa valdið lífeyrissjóðnum fjártjóni í þessu sambandi.

Fullreynt að ná sáttum

Sjóðfélögum til upplýsingar er rétt að geta þess að frá október 2008 hefur lífeyrissjóðurinn, ásamt öðrum lífeyrissjóðum, leitast við að ná samkomulagi við skilanefndir og svo slitastjórnir framangreindra banka um uppgjör gjaldmiðlavarnarsamninganna. Af hálfu lífeyrissjóðanna var m.a. lagt fram sáttarboð um uppgjör samninganna í árslok 2008. Því miður hafa  samningaumleitanir til þessa ekki borið árangur. Eins og að framan er rakið er nú svo komið að mati stjórnar sjóðsins að nær fullreynt er að ná niðurstöðu með almennum viðræðum. Því verður málum nú fylgt eftir með eða án atbeina dómstóla til að gæta ýtrustu hagsmuna sjóðsins í þeim tilgangi að ljúka málinu og binda þar með enda á þá óvissu sem fylgir óuppgerðum samningum.

Stjórn Lífeyrissjóðs verzlunarmanna,

27. janúar 2012